ASO-T · Eylem-durum yöneliminin durumsal/göreve özgü dalgalanmaları
Görevle ilişkili eylem-durum yönelimi
Genel Bakış
Görevle ilişkili eylem-durum yönelimi
Bu ölçek, kişinin tamamladığı belirli bir görev bağlamında ne kadar durum yönelimli olduğunu ölçer; özellikle göreve başlamada zorlanma ve göreve odaklanmayı bozan istemsiz/davetsiz düşünceler üzerine odaklanır. Ölçek, akademik görevlerle ilişkili anlık ya da epizodik öz-düzenleme durumlarını kişi-içi düzeyde tekrar tekrar değerlendirmek için tasarlanmıştır. Başlıca kullanım alanları, öz-düzenlemenin görev bağlamındaki öncüllerini ve sonuçlarını inceleyen günlük, boylamsal ve tekrarlı ölçüm çalışmalarıdır.
- Yapı
- Eylem-durum yöneliminin durumsal/göreve özgü dalgalanmaları
- Hedef Kitle
- Akademik görevler yürüten öğrenciler; özellikle sınav, sunum, ödev ve proje gibi somut görevler etrafında tekrarlı ölçümler için uygundur.
- Yanıt Formatı
- 5'li Likert tipi ölçek, 1 = hiç katılmıyorum ile 5 = kesinlikle katılıyorum
- Madde Sayısı
- 8 madde
- Yıl
- 2025
- Özgün Yazarlar
- Peker, M., Bağlıcakoğlu, G.
Yapı
Alt Ölçekler
Hesitation / Tereddüt
4 maddeGöreve başlamada ya da harekete geçmede zorlanma; kararsızlık ve ertelemeye yakın başlatma güçlüğü.
Preoccupation / Saplanma
4 maddeGöreve odaklanmayı bozan, istemsiz ve kontrol edilmesi güç görev-dışı düşünceler.
İstatistikler
Güvenirlik
Güvenirlik katsayıları kabul edilebilir ile güçlü arasında değişmiştir. Çalışmalar ve farklı kestirim düzeyleri boyunca omega katsayıları .69 ile .90 arasında değişmiştir. Daha özelde, kişi-içi güvenirlik .80 ile .87 arasında; ana çalışmadaki katsayılar ise alt boyutlar boyunca .85 ile .87 arasında bulunmuştur. Genel olarak ölçek, özellikle kişi-içi kullanım için iyi düzeyde güvenirlik göstermektedir.
Kanıt
Geçerlilik Notları
Geçerlik kanıtları destekleyici ve kuramsal beklentilerle uyumludur. Nihai iki faktörlü yapı (tereddüt ve saplanma) veriye iyi uyum göstermiş ve tek faktörlü alternatife göre daha iyi performans vermiştir. Ölçek ayrıca düzeyler arası izomorfizm, anlamlı kişi-içi değişkenlik ve güçlü faktör yükleri göstermiştir. Buna ek olarak, alt boyutlar kuramsal olarak ilgili değişkenlerle beklenen yönlerde ilişki vermiştir: karşılık gelen trait ASO boyutları, erteleme, düşünce intrüzyonları, sorumluluk, duygulanım ve düzenleyici tükenme. Toplamda bulgular, faktöryel ve yapı geçerliğine ilişkin başlangıç düzeyinde güçlü destek sunmaktadır.
Notlar
Ek Bilgiler
Ölçek maddelerinden bazıları Diefendorff vd. (2018) tarafından önerilen maddelerdir. O yüzden bu kaynağa da atıf verilmesi uygun olacaktır: Diefendorff, J. M., Richard, E. M., Dinh, P. V., & LeNoble, C. (2018). Action-state orientation at work: Dynamic effects in organizational contexts. In N. Baumann, M. Kazén, M. Quirin, & S. L. Koole (Eds.), Why people do the things they do: Building on Julius Kuhl's contributions to the psychology of motivation and volition (pp. 303–321). Hogrefe. Ölçek akademik görevler ve üniversite örneklemi içinde geliştirilmiştir. Bu nedenle iş bağlamında kullanılacaksa, görev ifadelerinin bağlama uygunluğu gözden geçirilmeli ve mümkünse yeni örneklemde güvenirlik, faktör yapısı ve genellenebilirlik yeniden sınanmalıdır. Bununla birlikte, ölçeğin görev-özgül ve durum-duyarlı yapısı nedeniyle, uygun uyarlama ve yeni psikometrik sınamalarla iş görevlerinde de kullanılma potansiyeli bulunmaktadır.
İndirmeler
Nasıl Atıf Yapılır
Peker, M., & Bağlıcakoğlu, G. (2025). Task-related fluctuations in action-state orientation: Roles of anticipated task difficulty and task-related affect. Motivation and Emotion, 49(2), 103-119. https://doi.org/10.1007/s11031-024-10108-8
Doğrulama Makalesi
DOI